Từ sáng đến giờ xe chúng tôi đã dừng ở gần chục cái chợ. Chợ vùng cao ngày nay có phần bị "hành chính hoá": Không họp theo âm lịch tháng ba hay hai "phiên" như xưa, mà họp vào tất cả các ngày chủ nhật. Thế lại sướng cho du khách nếu có cái xe chủ động: Một ngày chủ nhật có thể chơi một "xêri" chợ. Một vòng cao nguyên đá Đồng Văn này thôi thì "khướt". Khướt theo nghĩa đen, vì cái thú, cái lạ nhất ở các phiên chợ người Mông người Dao này là các dãy rượu. Toàn là rượu ngô, trong vắt, xủi tăm, uống bát ("rượu đào tràn bát trên da hổ" - thơ Văn Thảo Nguyên. Ở chợ thì không có da hổ nhưng rượu luôn tràn bát). Và tiếng khèn, và tiếng cười nói, và những má hồng chín dừ, những mắt long lanh. Ở các chợ vùng cao, đàn bà con gái bình đẳng tuyệt đối với cánh đàn ông về rượu. Anh bạn đồng nghiệp của tôi lần đầu lên vùng cao đã dại dột mời một cô gái Mông y như trái đào xuân một bát rượu và đùa bỡn đôi câu, lúc ra xe đi thì thấy cô đứng chặn trước đầu xe. Anh văn phòng huyện cũng người Mông vội nhảy xuống nói năng giải thích một hồi gì đó, cô mới tránh ra. Theo "cái lý của người Mèo", anh con trai đã mời cô gái ăn uống một thứ gì đó ở chợ, cô nhận lời, là coi như một lời... hò hẹn! Nữa là mời nhau rượu! 

Chợ tan, rượu chưa đã, trên đường về làng, người ta lại họp thành từng chợ rượu nhỏ tự phát. Chiều đã xuống, sương từ thung lũng dâng lên mặt đường, chúng tôi còn phải dừng xe vì một cái chợ lạ thường như thế này (ảnh). Toàn là các bà các cô. Điếu cày! Rượu bát! Các bát rượu sóng sánh đang đợi người trong buổi chiều cao nguyên đá. Một cảnh tượng khó quên. Còn hương vị của rượu ngô vùng cao thì khỏi nói. Một dịch giả văn học Việt kiều Canada, được tôi mời nếm rượu này ở Hà Nội, đã ngây ngất và khi trở lại xứ Bắc Mỹ, anh "e-mail" rằng chai rượu ngô mà tôi tặng anh là món quà quý nhất anh mang về từ Việt Nam.

Tin tức & sự kiện liên quan